W dost\u0119pnych zaleceniach \/ rekomendacjach gron ekspert\u00f3w nie zosta\u0142a okre\u015blona maksymalna bezpieczna liczba kolejnych ci\u0119\u0107 cesarskich. Ka\u017cdy przypadek powinien by\u0107 rozpatrywany i oceniany indywidualnie przez lekarza po\u0142o\u017cnika, kt\u00f3ry udziela odpowiedniej PORADY medycznej w tym zakresie. Ka\u017cda para ma te\u017c prawo indywidualnie i zgodnie ze swoimi potrzebami oraz \u015bwiatopogl\u0105dem podj\u0105\u0107 DECYZJ\u0118 co do liczby potomstwa (decyzja ta mo\u017ce, ale nie musi by\u0107 zgodna z tre\u015bci\u0105 porady lekarza). Wa\u017cne jednak by ta decyzja poprzedzona by\u0142a zapoznaniem si\u0119 z rzeteln\u0105 wiedz\u0105 dotycz\u0105c\u0105 rodzaj\u00f3w i statystycznej wielko\u015bci ryzyka zwi\u0105zanego z ci\u0105\u017c\u0105 po wielu ci\u0119ciach cesarskich.<\/span><\/span><\/p>\n Prawd\u0105 jest, \u017ce \u017cadna ci\u0105\u017ca ani \u017caden por\u00f3d nie s\u0105 ca\u0142kowicie pozbawione ryzyka. Powa\u017cne komplikacje, jak np. p\u0119kni\u0119cie macicy, masywny krwotok czy konieczno\u015b\u0107 usuni\u0119cia macicy zdarzaj\u0105 si\u0119 czasem tak\u017ce u pierwiastek (kobiet b\u0119d\u0105cych w ci\u0105\u017cy i rodz\u0105cych po raz pierwszy). Nie powinni\u015bmy jednak bagatelizowa\u0107 stopnia w jakim z ka\u017cdym kolejnym przebytym ci\u0119ciem cesarskim ryzyko tych i innych komplikacji ro\u015bnie. To troch\u0119 tak jakby por\u00f3wna\u0107 takie sytuacje:<\/span><\/span><\/p>\n 1. Gdy przechodzimy przez jezdni\u0119 w miejscu wyznaczonym, na przej\u015bciu, na zielonym \u015bwietle, zachowuj\u0105c samemu ostro\u017cno\u015b\u0107 \u2013 czy mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce potr\u0105ci nas samoch\u00f3d, kt\u00f3rym akurat kieruje jaki\u015b na\u0107pany \/ pijany pirat drogowy? No mo\u017ce, ale ryzyko, \u017ce tak si\u0119 stanie jest ma\u0142e. <\/span><\/span><\/p>\n 2.Gdy przechodzimy przez do\u015b\u0107 ruchliw\u0105 ulic\u0119 w miejscu do tego nieprzeznaczonym, ryzyko, \u017ce kto\u015b nas potr\u0105ci jest ju\u017c troch\u0119 wi\u0119ksze. <\/span><\/span><\/p>\n 3. Gdy decydujemy si\u0119 przemkn\u0105\u0107 przez drog\u0119 szybkiego ruchu, w dodatku wieczorem, przy kiepskiej pogodzie, ryzyko, \u017ce kto\u015b nas potr\u0105ci jest du\u017co wi\u0119ksze, cho\u0107 oczywi\u015bcie niejednej osobie mo\u017ce uda\u0107 si\u0119 zdrowo i bezpiecznie przeby\u0107 t\u0119 drog\u0119 na drug\u0105 stron\u0119. <\/span><\/span><\/p>\n Ka\u017cdy z nas ma prawo wybra\u0107 ka\u017cd\u0105 z tych opcji, znaj\u0105c wi\u0105\u017c\u0105ce si\u0119 z nimi ryzyko. Ka\u017cdy sam ma prawo wybra\u0107 i sam ma prawo ponosi\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoje decyzje. <\/span><\/span><\/p>\n Podobnie troch\u0119 (cho\u0107 zdaj\u0119 sobie spraw\u0119 z braku pe\u0142nej dok\u0142adno\u015bci tego por\u00f3wnania) jest z ci\u0105\u017c\u0105 i porodem. Fizjologiczna ci\u0105\u017ca u og\u00f3lnie zdrowej kobiety wi\u0105\u017ce si\u0119 z niewielkim ryzykiem powik\u0142a\u0144. W ci\u0105\u017cy po cc ryzyko to jest ju\u017c ciut podwy\u017cszone, cho\u0107 wci\u0105\u017c ma\u0142e. Z ka\u017cdym kolejnym cc,\u00a0 ro\u015bnie bardziej. I cho\u0107 zdarzaj\u0105 si\u0119 przypadki kobiet maj\u0105cych 6, 7 , 8 i wi\u0119cej cc, przebywaj\u0105cych te porody bez wi\u0119kszych komplikacji, to nie mo\u017cna na podstawie tych jednostkowych przypadk\u00f3w BAGATELIZOWA\u0106 czy pomija\u0107 ryzyka jakie wielokrotne ci\u0119cia za sob\u0105 nios\u0105. To \u017ce jedna czy druga kobieta mia\u0142a kilka ci\u0119\u0107 i jest w super formie nie oznacza, \u017ce poziom ryzyka dla innych kobiet spada.<\/span><\/span><\/p>\n Ryzyko jakich powik\u0142a\u0144 ro\u015bnie wraz z liczb\u0105 ci\u0119\u0107 cesarskich?<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n *Uwzgl\u0119dniono wi\u0119kszo\u015b\u0107 najpowa\u017cniejszych powik\u0142a\u0144 opr\u00f3cz p\u0119kni\u0119cia macicy, o kt\u00f3rym mowa b\u0119dzie w innym artykule.<\/p>\n 1. \u0141O\u017bYSKO PRZODUJ\u0104CE<\/strong>\u00a0(placenta praevia) \u2013 czyli sytuacja, w kt\u00f3rej \u0142o\u017cysko zagnie\u017cd\u017cone jest nad uj\u015bciem wewn\u0119trznym szyjki macicy lub w jego bliskim s\u0105siedztwie (prawid\u0142owo \u0142o\u017cysko powinno by\u0107 usadowione w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci trzonu macicy lub jej dnie).<\/span><\/span><\/p>\n Ryzyko \u0142o\u017cyska przoduj\u0105cego w ci\u0105\u017cy po:<\/span><\/span><\/p>\n 1 cc = 0,9%<\/span><\/span><\/p>\n 2 cc = 1,7%<\/span><\/span><\/p>\n 3 cc lub wi\u0119cej = 3%<\/span><\/span><\/p>\n [\u0179r\u00f3d\u0142o: Marshall NE, Fu R, Guise J-M. Impact of multiple cesarean deliveries on maternal morbidity: a systematic review. Am J Obstet Gynecol 2011<\/a>]<\/span><\/span><\/p>\n Z czym wi\u0105\u017ce si\u0119 \u0142o\u017cysko przoduj\u0105ce? Z krwawieniami w drugiej po\u0142owie ci\u0105\u017cy, ryzykiem krwotoku u matki, ryzykiem urodzenia wcze\u015bniaka, ryzykiem IUGR i ryzykiem \u015bmierci wewn\u0105trzmacicznej p\u0142odu.<\/span><\/span><\/p>\n 2. RYZYKO \u0141O\u017bYSKA PRZYRO\u015aNI\u0118TEGO \/ WRO\u015aNI\u0118TEGO \/ PRZERO\u015aNI\u0118TEGO<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n W prawid\u0142owej ci\u0105\u017cy \u0142o\u017cysko (placenta) (organ odpowiadaj\u0105cy za od\u017cywienie i dotlenienie p\u0142odu oraz eliminacj\u0119 jego produkt\u00f3w przemiany materii) zagnie\u017cd\u017cone jest w b\u0142onie \u015bluzowej macicy, a po porodzie dochodzi do jego oddzielenia i wydalenia poza organizm matki.<\/span><\/span><\/p>\n W sytuacji gdy kosmki trofoblastu (trofoblast to (w uproszczeniu) warstwa kom\u00f3rek jaja p\u0142odowego, z kt\u00f3rej w I trymestrze ci\u0105\u017cy rozwija si\u0119 \u0142o\u017cysko) wnikaj\u0105 zbyt g\u0142\u0119boko do b\u0142ony \u015bluzowej macicy mamy do czynienia z \u0142o\u017cyskiem przyro\u015bni\u0119ty (placenta accreta)<\/b>.<\/span><\/span><\/p>\n Mo\u017cliwe jest te\u017c wrastanie kosmk\u00f3w \u0142o\u017cyska jeszcze g\u0142\u0119biej – do mi\u0119\u015bnia macicy. M\u00f3wimy w\u00f3wczas o \u0142o\u017cysku wro\u015bni\u0119tym (placenta increta)<\/b>. <\/span><\/span><\/p>\n Kiedy \u0142o\u017cysko przerasta przez wartstw\u0119 mi\u0119\u015bnia macicy i kosmki wrastaj\u0105 w s\u0105siednie narz\u0105dy (cz\u0119sto w p\u0119cherz moczowy), m\u00f3wimy o \u0142o\u017cysku przero\u015bni\u0119tym (placenta percreta)<\/b>.<\/span><\/span><\/p>\n Powy\u017csze patologie implantacji \u0142o\u017cyska zwi\u0105zane s\u0105 przede wszystkim ze zwi\u0119kszonym ryzykiem krwotok\u00f3w oraz ryzykiem \u015bmierci oko\u0142oporodowej matki.\u00a0<\/span><\/span><\/p>\n Wed\u0142ug przegl\u0105du bada\u0144 dokonanego przez Balayla i Bandarenko (2013) placenta accreta zwi\u0105zana jest z krwotokami oraz zwi\u0119kszonym odsetkiem histerektomii (konsekwencje dla matki). Powik\u0142ania u noworodka dotycz\u0105: wcze\u015bniactwa, niskiej masy urodzeniowej, obni\u017conej punktacji w skali Apgar w 5 minucie \u017cycia. <\/span><\/span>[\u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/23241664<\/a>]<\/span><\/span><\/p>\n Ryzyko wyst\u0105pienia powy\u017cszych nieprawid\u0142owo\u015bci ro\u015bnie wraz z ilo\u015bci\u0105 przebytych ci\u0119\u0107 cesarskich. Poni\u017cej dane dla \u0142o\u017cyska przyro\u015bni\u0119tego.<\/span><\/span><\/p>\n Ryzyko \u0142o\u017cyska przyro\u015bni\u0119tego (accreta) u ci\u0119\u017carnych:<\/span><\/span><\/p>\n bez cc w wywiadzie 0,24%<\/span><\/span><\/p>\n po 1 cc 0,31%<\/span><\/span><\/p>\n po 2 cc 0,57%<\/span><\/span><\/p>\n po 3 cc 2,13%<\/span><\/span><\/p>\n [\u0179r\u00f3d\u0142o: Silver RM at al., Maternal morbidity associated with multiple repeat cesarean deliveries. Obstet Gynecol. 2006<\/a>]<\/span><\/span><\/p>\n Ryzyko patologii implantacji \u0142o\u017cyska jest szczeg\u00f3lnie du\u017ce u kobiet wielokrotnych ci\u0119ciach cesarskich je\u015bli koreluje z \u0142o\u017cyskiem przoduj\u0105cym.<\/span><\/span><\/p>\n W\u015br\u00f3d kobiet z \u0142o\u017cyskiem przoduj\u0105cym, kt\u00f3re nie przeby\u0142y \u017cadnego ci\u0119cia cesarskiego, ryzyko \u0142o\u017cyska przyro\u015bni\u0119tego wynosi 3-4%. Za\u015b u kobiet z \u0142o\u017cyskiem przoduj\u0105cym, kt\u00f3re przeby\u0142y 3 lub wi\u0119cej cc, ryzyko \u0142o\u017cyska przyro\u015bni\u0119tego wynosi 50-67%<\/span>. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n [\u0179r\u00f3d\u0142o: Marshall NE, Fu R, Guise J-M. Impact of multiple cesarean deliveries on maternal morbidity: a systematic review. Am J Obstet Gynecol 2011<\/a>]<\/span><\/span><\/span><\/p>\n Jeszcze cz\u0119stsze i powa\u017cniejsze powik\u0142ania wyst\u0119puj\u0105 w przypadku \u0142o\u017cyska wro\u015bni\u0119tego i przero\u015bni\u0119tego. Poni\u017cej<\/span><\/span> link do opisu przypadku pacjentki z \u0142o\u017cyskiem przero\u015bni\u0119tym: <\/span><\/span>https:\/\/journals.viamedica.pl\/ginekologia_polska\/article\/view\/45639\/32433<\/span><\/span><\/a><\/p>\n U opisywanej pacjentki \u2013 38letniej kobiety ci\u0119\u017carnej po 2 ci\u0119ciach cesarskich, zdiagnozowano jeszcze w ci\u0105\u017cy \u0142o\u017cysko przero\u015bni\u0119te. Por\u00f3d odby\u0142 si\u0119 w 38 tygodniu przez elektywne ci\u0119cie cesarskie. Niestety nie powiod\u0142a si\u0119 pr\u00f3ba post\u0119powania zachowawczego. Dosz\u0142o do masywnego krwotoku, konieczno\u015bci usuni\u0119cia macicy, uszkodzenia p\u0119cherza moczowego i nag\u0142ego zatrzymania kr\u0105\u017cenia podczas operacji. <\/span><\/span><\/p>\n Inny przypadek kobiety w ci\u0105\u017cy po 2 cc, u kt\u00f3rej wyst\u0105pi\u0142o \u0142o\u017cysko przero\u015bni\u0119te i dosz\u0142o do p\u0119kni\u0119cia macicy w 18 tygodniu ci\u0105\u017cy. Konieczna by\u0142a histerektomia (usuni\u0119cie macicy). Dziecko niestety nie mia\u0142o szans na prze\u017cycie.<\/span><\/span><\/p>\n https:\/\/journals.viamedica.pl\/ginekologia_polska\/article\/view\/46053\/32844<\/a><\/span><\/span><\/p>\n 3. RYZYKO CI\u0104\u017bY W BLI\u0179NIE PO CI\u0118CIU CESARSKIM<\/strong> \u2013 trudna sytuacja <\/span>po\u0142o\u017cnicza skutkuj\u0105ca zwykle konieczno\u015bci\u0105<\/span> terminacji ci\u0105\u017cy<\/span>, poniewa\u017c <\/span>jej<\/span> kontynuacja zagra\u017ca \u017cyciu matki.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/27824616<\/a><\/span><\/span><\/span><\/p>\n https:\/\/journals.viamedica.pl\/ginekologia_polska\/article\/view\/45666\/32460<\/span><\/a><\/span><\/span><\/p>\n W literaturze s\u0105 opisane przypadki kontynuacji ci\u0105\u017cy w bli\u017anie po cc do 3-go trymestru z pozytywnym wynikiem neonatologicznym (noworodki prze\u017cy\u0142y), cho\u0107 autorzy prac opisuj\u0105cych te przypadki podkre\u015blaj\u0105 wysokie ryzyko krwotoku, histerektomii i \u015bmierci matki w takiej sytuacji. <\/span><\/span><\/span><\/p>\n https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pubmed\/28954447<\/a><\/span><\/span><\/span><\/p>\n 4.<\/span><\/strong>RYZYKO HISTEREKTOMII<\/strong> (usuni\u0119cia macicy)<\/span><\/span><\/span><\/p>\n 5. <\/span>RYZYKO KRWOTOKU <\/span><\/strong>(wymagaj\u0105cego transfuzji krwi)<\/span><\/span><\/span><\/p>\n 6. RYZYKO OKO\u0141OOPERACYJNEGO USZKODZENIA P\u0118CHERZA MOCZOWEGO LUB JELIT<\/span><\/span><\/span><\/strong><\/p>\n![\"13-placenta_previa_uk\"](\"http:\/\/naturalniepocesarce.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/13-placenta_previa_uk.jpg\")
<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n