W nawi\u0105zaniu do tematu przewodniego niniejszego portalu internetowego z zaciekawieniem przeczyta\u0142am artyku\u0142 z najnowszego numeru Medycyny Praktycznej \u2013 Ginekologii i Po\u0142o\u017cnictwa o tytule jak wy\u017cej. Zainteresowana by\u0142am nie tylko z racji mojej fascynacji (zreszt\u0105 na kanwie promowania wszystkiego, co naturalne) i zawodowym g\u0142\u0119bokim przekonaniem do pierwsze\u0144stwa porod\u00f3w fizjologicznych nad zabiegowymi. By\u0142am ciekawa tre\u015bci r\u00f3wnie\u017c ze wzgl\u0119d\u00f3w osobistych \u2013 wszak sama mam \u201ecesarsk\u0105\u201d przesz\u0142o\u015b\u0107, a za kilka dni spodziewa\u0142am si\u0119 porodu kolejnego dziecka (bez planowych wskaza\u0144 do kolejnego ci\u0119cia).<\/p>\n

Cho\u0107 chc\u0119 si\u0119 odnie\u015b\u0107 jedynie do tego w\u0142a\u015bnie artyku\u0142u, nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce ma on charakter wytycznych<\/u> ustanowionych przez Royal College of Obstetricians and Gynaecologists z pa\u017adziernika 2015.<\/p>\n

Artyku\u0142 rozwa\u017ca wyniki bada\u0144 naukowych stanowi\u0105cych za lub przeciw porodom planowym drog\u0105 pochwow\u0105 (vaginal birth after caesarean \u2013 VBAC) oraz elektywnym powt\u00f3rnym ci\u0119ciom cesarskim (elective repeat caesarean section \u2013 ERCS). Jest to niejako odzew na znaczny odsetek porod\u00f3w zabiegowych (przyk\u0142adowo w Walii, Irlandii P\u00f3\u0142nocnej i Szkocji w latach 2012-2013 wynosi\u0142 kolejno 27,5, 29,8 i 27,3%). Tymczasem planowy VBAC stanowi bezpieczny klinicznie wyb\u00f3r dla wi\u0119kszo\u015bci kobiet, kt\u00f3re przeby\u0142y jedno ci\u0119cie cesarskie w dolnym odcinku macicy<\/u><\/strong>, co ogranicza koszty finansowe oraz powik\u0142ania matczyne zwi\u0105zane z wielokrotnym wykonywaniem tych operacji. W Australii zorganizowano specjalistyczne przychodnie po\u0142o\u017cnicze ukierunkowane na opiek\u0119 nad kobietami, kt\u00f3re przeby\u0142y ci\u0119cie cesarskie. Z za\u0142o\u017cenia plac\u00f3wki te wspieraj\u0105 pacjentki w \u015bwiadomym podj\u0119ciu decyzji o sposobie rozwi\u0105zania ci\u0105\u017cy. W efekcie zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 odsetek podj\u0119tych pr\u00f3b VBAC.<\/p>\n

Planowy VBAC mo\u017cna zaproponowa\u0107 wi\u0119kszo\u015bci ci\u0119\u017carnych, kt\u00f3re przeby\u0142y jedno ci\u0119cie cesarskie w sytuacji: ci\u0105\u017cy pojedynczej, po\u0142o\u017cenia pod\u0142u\u017cnego g\u0142\u00f3wkowego dziecka, po uko\u0144czeniu 37 tygodnia ci\u0105\u017cy.<\/strong><\/p>\n

Przeciwskazaniami do VBAC<\/u> s\u0105<\/strong>: uprzednie p\u0119kni\u0119cie macicy (zwi\u0119kszone ryzyko powt\u00f3rnego p\u0119kni\u0119cia >=5%), cesarskie ci\u0119cie wykonane metod\u0105 klasyczn\u0105 (zwi\u0119kszone ryzyko p\u0119kni\u0119cia macicy; ci\u0119cie w kszta\u0142cie litery T lub J, niskie poziome naci\u0119cie, znaczne, nieumy\u015blne rozdarcie macicy stanowi\u0105 wskazanie do zachowania szczeg\u00f3lnej ostro\u017cno\u015bci przy podejmowaniu decyzji), ewentualnie powik\u0142ana blizna po uprzednim porodzie zabiegowym, inne bezwzgl\u0119dne przeciwskazania do porodu naturalnego, wcze\u015bniejsze operacje w obr\u0119bie macicy (ryzyko por\u00f3wnywalne co najmniej jak w przypadku VBAC), \u0142o\u017cysko przoduj\u0105ce (ryzyko nieprawid\u0142owego po\u0142o\u017cenia \u0142o\u017cyska wzrasta z kolejnymi ci\u0119ciami cesarskimi).<\/p>\n

Kobietom, kt\u00f3re przeby\u0142y co najmniej 2 ci\u0119cia cesarskie mo\u017cna zaproponowa\u0107 por\u00f3d drog\u0105 pochwow\u0105 po konsultacji starszego po\u0142o\u017cnika. Nie stwierdza si\u0119 znamiennej r\u00f3\u017cnicy w cz\u0119sto\u015bci p\u0119kni\u0119cia macicy podczas porodu drog\u0105 pochwow\u0105 po co najmniej 2 poprzedzaj\u0105cych ci\u0119ciach cesarskich. <\/u><\/strong><\/p>\n

Wska\u017anik powodzenia VBAC po 2 ci\u0119ciach cesarskich wynosi 71,1% (po jednym 72-75%),<\/u> cz\u0119sto\u015b\u0107 p\u0119kni\u0119cia macicy 1,36%,<\/u> ryzyko powik\u0142a\u0144 jest por\u00f3wnywalne jak w przypadku powt\u00f3rnego ci\u0119cia cesarskiego.<\/strong> U kobiet rodz\u0105cych drog\u0105 pochwow\u0105 po 2 przebytych ci\u0119ciach cesarskich w por\u00f3wnaniu z kobietami po jednej takiej operacji wi\u0119ksze s\u0105: cz\u0119sto\u015b\u0107 wyci\u0119cia macicy (56\/10000 vs 10\/10000) oraz przetocze\u0144 krwi (1,99% vs 1,21%).<\/p>\n

Kobiety planuj\u0105ce co najmniej 3 ci\u0105\u017ce, kt\u00f3re decyduj\u0105 si\u0119 na ERCS nale\u017cy poinformowa\u0107 o zwi\u0119kszonym ryzyku powik\u0142a\u0144 operacyjnych (\u0142o\u017cysko przoduj\u0105ce, \u0142o\u017cysko przyro\u015bni\u0119te, konieczno\u015b\u0107 histerektomii \u2013 wyci\u0119cia macicy), dlatego powinno si\u0119 promowa\u0107 VBAC.<\/p>\n

Do czynnik\u00f3w zwi\u0119kszaj\u0105cych ryzyko p\u0119kni\u0119cia macicy zalicza si\u0119: kr\u00f3tk\u0105 przerw\u0119 mi\u0119dzy porodami (<12mcy), ci\u0105\u017c\u0119 przenoszon\u0105, wiek matki min. 40 lat, oty\u0142o\u015b\u0107, ni\u017csz\u0105 punktacj\u0119 oceniaj\u0105c\u0105 dojrza\u0142o\u015b\u0107 szyjki macicy w skali Bishopa, du\u017ce wymiary p\u0142odu (makrosomia), zmniejszon\u0105 grubo\u015b\u0107 blizny (<2mm) po poprzednim ci\u0119ciu cesarskim (ocena w USG). Jednak\u017ce czynniki te nie<\/strong> stanowi\u0105 <\/strong>przeciwskazania do VBAC. Planowy VBAC wi\u0105\u017ce si\u0119 ze zwi\u0119kszonym ryzykiem p\u0119kni\u0119cia macicy wynosz\u0105cym 1\/200 przypadk\u00f3w (0,5%) w sytuacji samoistnej czynno\u015bci skurczowej<\/u> i 0,54-1,40% gdy dosz\u0142o do indukcji porodu.<\/strong><\/p>\n

Planowy VBAC i ERCS nie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 znacz\u0105co pod wzgl\u0119dem cz\u0119sto\u015bci przeprowadzonych histerektomii, wyst\u0119powania powik\u0142a\u0144 zatorowych, dokonywania przetoczenia krwi, wyst\u0119powania zapalenia b\u0142ony \u015bluzowej macicy. Pr\u00f3ba VBAC zako\u0144czona niepowodzeniem w por\u00f3wnaniu z porodem drog\u0105 pochwow\u0105 zako\u0144czonym sukcesem zwi\u0119ksza ryzyko p\u0119kni\u0119cia macicy (2,3% vs 0,1%), histerektomii (0,5% vs 0,1%), przetoczenia krwi (3,2% vs 1,2%) i zapalenia b\u0142ony \u015bluzowej macicy (7,7% vs 1,2%). Histerektomia by\u0142a konieczna w 14-33% przypadk\u00f3w.<\/p>\n

Podczas oczekiwania na samoistn\u0105 inicjacj\u0119 planowego VBAC w 40 tygodniu ci\u0105\u017cy odnotowuje si\u0119 zwi\u0119kszone ryzyko zgonu wewn\u0105trzmacicznego o dodatkowe 10\/10000 przypadk\u00f3w. Nieznana jest przyczyna tego zjawiska. Zgony oko\u0142oporodowe (wewn\u0105trzmaciczne lub noworodka) w sytuacji planowego VBAC wynosz\u0105 4\/10000 (0,04%), z czego 1\/3 jest spowodowana p\u0119kni\u0119ciem macicy. ERCS koreluje z ryzykiem zgonu oko\u0142oporodowego 1\/10000 przypadk\u00f3w. Ryzyko\u00a0zgonu oko\u0142oporodowego dziecka w zwi\u0105zku z p\u0119kni\u0119ciem macicy podczas VBAC \u00a0okre\u015blono na 4,5% lub 2-16% zale\u017cnie od badania.<\/p>\n

Ryzyko zgonu matki w przypadku VBAC jest r\u00f3wne 4\/100000, w ERCS 13\/100000.<\/strong> Po ERCS w por\u00f3wnaniu z planowym VBAC wyst\u0119puje zwi\u0119kszone ryzyko przej\u015bciowego tachypnoe (zwi\u0119kszona cz\u0119sto\u015b\u0107 oddech\u00f3w\/min) u noworodk\u00f3w (4-5% vs 2-3%) oraz zespo\u0142u zaburze\u0144 oddychania (0,5% vs <0,5%).<\/p>\n

Powtarzanie ERCS koreluje ze zwi\u0119kszonym ryzykiem wyst\u0105pienia \u0142o\u017cyska przoduj\u0105cego, \u0142o\u017cyska przyro\u015bni\u0119tego i powik\u0142a\u0144 operacyjnych (np. histerektomii) podczas nast\u0119pnej ci\u0105\u017cy i nast\u0119pnego <\/u>porodu<\/u>.<\/strong><\/p>\n

Kobiety po co najmniej jednym porodzie pochwowym s\u0105 w grupie zwi\u0119kszonej szansy powodzenia VBAC na poziomie 85-90%. Przebyty por\u00f3d drogami natury stanowi niezale\u017cny czynnik zmniejszaj\u0105cy ryzyko p\u0119kni\u0119cia macicy. <\/u><\/strong><\/p>\n

Indukcja porodu, nieprzebycie w przesz\u0142o\u015bci porodu drog\u0105 pochwow\u0105, BMI przekraczaj\u0105ce 30, ci\u0119cie cesarskie wykonane z powodu zahamowania post\u0119pu porodu lub zagro\u017cenia \u017cycia dziecka, poprzedni zabieg wykonany ze wskaza\u0144 nag\u0142ych (szczeg\u00f3lnie w przypadku indukcji porodu zako\u0144czonej niepowodzeniem) s\u0105 zwi\u0105zane ze zwi\u0119kszonym ryzykiem niepowodzenia VBAC<\/u>. Stwierdzenie wszystkich czynnik\u00f3w ryzyka pozwala oszacowa\u0107, \u017ce VBAC zako\u0144czy si\u0119 powodzeniem w 40% przypadk\u00f3w.<\/strong> Wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 powodzenia natomiast daj\u0105: wysoki wzrost matki, rasa bia\u0142a, wiek poni\u017cej 40 lat, BMI mniejszy od 30, ci\u0105\u017ca przed 40 tygodniem, urodzeniowa masa cia\u0142a <4kg<\/u>. Szans\u0119 t\u0119 zwi\u0119kszaj\u0105 te\u017c samoistna inicjacja porodu, potylicowe wstawianie si\u0119 g\u0142\u00f3wki dziecka, wy\u017csza wyj\u015bciowa punktacja szyjki macicy w skali Bishopa.<\/p>\n

W sytuacji porodu VBAC indukowanego\/stymulowanego dochodzi do 2-3 krotnego zwi\u0119kszania ryzyka p\u0119kni\u0119cia macicy i ok. 1,5 krotnego zwi\u0119kszenia ryzyka ci\u0119cia cesarskiego. Por\u00f3d indukowany mechanicznie (amniotomia-naci\u0119cie b\u0142on p\u0142odowych, cewnik Foley`a) jest zwi\u0105zany z mniejszym ryzykiem rozej\u015bcia si\u0119 blizny ni\u017c przy zastosowaniu prostaglandyn.<\/p>\n

Planowy VBAC przed terminem porodu ma podobny wska\u017anik powodzenia jak planowy VBAC w terminie porodu, ale obarczony jest mniejszym ryzykiem p\u0119kni\u0119cia macicy.<\/strong><\/p>\n

Jak to zwykle w medycynie bywa, decyzje co do post\u0119powania klinicznego zawieraj\u0105 w sobie zar\u00f3wno szans\u0119, jak i ryzyko. Sztuk\u0105 jest dokona\u0107 rozs\u0105dnego, \u201ech\u0142odnego\u201d bilansu. W chwili obecnej jestem ju\u017c niestety po dw\u00f3ch ci\u0119ciach cesarskich, jednak artyku\u0142 da\u0142 mi cie\u0144 nadziei\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

AUTORKA:\u00a0Aleksandra Lewandowska Lekarz rodzinny, nauczyciel naturalnego planowania rodziny, cz\u0142onek Komitetu Upowszechniania Karmienia Piersi\u0105 i Grupy Wsparcia Naturalnego Karmienia Piersi\u0105 i Mlekiem Kobiecym, Dawczyni Krwi i Mleka Kobiecego. Mama weso\u0142ego synka i c\u00f3reczki. Mi\u0142o\u015bniczka eco-life, slow-life, rodzicielstwa blisko\u015bci, wsi, rynk\u00f3w osiedlowych i jarmark\u00f3w. Pasjonatka rower\u00f3w (ca\u0142orocznie), eksperymentowania z dzie\u0107mi, karmienia piersi\u0105 w r\u00f3\u017cnych kulturach i wn\u0119trzarstwa. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[16,64,17,23,24,31,33,36,37,38,42,43,63,44,68,46,47,49,51],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/naturalniepocesarce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/978"}],"collection":[{"href":"https:\/\/naturalniepocesarce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/naturalniepocesarce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/naturalniepocesarce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/naturalniepocesarce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=978"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/naturalniepocesarce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/978\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":992,"href":"https:\/\/naturalniepocesarce.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/978\/revisions\/992"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/naturalniepocesarce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/naturalniepocesarce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/naturalniepocesarce.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}